5W-30 Ne Demek? Kışın Motor Yağı Seçerken Viskozite

Yağ değişiminde en çok sorulan sorulardan biri, kutudaki «5W-30» yazısının ne anlama geldiğidir. Bu ifade yağın markası ya da kalitesi değil, viskozite sınıfıdır; yani yağın ne kadar akıcı olduğunu gösterir. Sınıflar, otomotiv mühendisleri kuruluşu SAE’nin J300 standardıyla tanımlanır.

W harfi neyi gösterir?

W, İngilizce «winter» (kış) kelimesinin kısaltmasıdır. W’den önceki sayı yağın düşük sıcaklıktaki davranışını gösterir: sayı küçüldükçe yağ soğukta daha akıcıdır, marş sırasında motor daha kolay döner ve yağ yağlanacak noktalara daha çabuk ulaşır. W’den sonraki sayı ise yağın motorun çalışma sıcaklığındaki kıvamını gösterir; bu sayı büyüdükçe yağ sıcakta daha kalındır. 5W-30 bir yağ, soğukta 5W sınıfının, sıcakta ise 30 sınıfının şartlarını birlikte karşılar.

Soğuk sınıfları nasıl ölçülür?

SAE J300, her W sınıfı için iki soğuk testi tanımlar: marş sırasında yağın direncini ölçen soğuk marş viskozitesi ve yağın pompa tarafından emilebilirliğini ölçen pompalanabilirlik. Test sıcaklıkları sınıfa göre değişir:

Bu sıcaklıklar laboratuvar test koşullarıdır; «yağ bu sıcaklığa kadar çalışır» anlamına gelmez. Yine de karşılaştırma için iyi bir fikir verir: 5W sınıfı bir yağ, aynı testleri 10W sınıfı bir yağdan 5 °C daha soğukta karşılamak zorundadır. Sivas’ta kış gecelerinde sıcaklık sık sık sıfırın altına indiği için soğuk çalıştırmada yağın akıcılığı önem kazanır.

5W-30 mu, 10W-40 mı?

Doğru cevap aracın kullanım kılavuzundadır. Üretici motoru belirli bir viskozite ve belirli bir şartname için tasarlar. Modern motorlarda yağ kanalları dardır; turbo ve değişken supap zamanlaması gibi sistemler yağ basıncına duyarlıdır. Kılavuzda öngörülenden kalın bir yağ, soğuk çalıştırmada yağlamayı geciktirebilir. Eski motorlarda ise üretici farklı sınıflar önermiş olabilir. «Kışın daha ince yağ koyayım» diye kılavuzun dışına çıkmak yerine, kılavuzda sıcaklığa göre verilen seçenekler arasından seçim yapılmalıdır.

Şartname ve üretici onayı

Viskozite tek başına yeterli değildir. Kutudaki ACEA (ör. C3) ve API (ör. SP) sınıfları ile otomobil üreticilerinin onay kodları, yağın katkı paketinin ve dayanımının o motora uygun olduğunu gösterir. Örneğin «5W-30 RN720» aramasındaki RN720, bir otomobil üreticisinin onay kodudur. Partikül filtreli dizel araçlarda düşük kül içerikli yağ istenir; uygun olmayan yağ filtrenin ömrünü kısaltabilir. Aynı viskozitedeki iki yağın onayları farklı olabilir; bu yüzden onay kodu kılavuzla karşılaştırılır.

Kış öncesi yağ kontrolü

• Yağ seviyesini düz zeminde, motor durduktan birkaç dakika sonra yağ çubuğuyla kontrol edin; seviye çubuktaki iki işaretin arasında olmalıdır.
• Değişim zamanı yaklaşmışsa değişimi kıştan önce yaptırın; soğuk çalıştırmada yağın görevi ağırlaşır.
• Kısa mesafeli şehir içi kullanımda motor yeterince ısınmaz; yağda nem ve yakıt birikebilir. Bu tür kullanımda üreticinin ağır kullanım koşulları için verdiği bakım aralığı uygulanır.
• Yağ seviyesi sık düşüyorsa ya da yağ kapağının altında açık renkli, köpüklü bir tortu görülüyorsa motoru kontrol ettirin: motor bakımı.

Yağ tamamlarken

Seviye eksikse kılavuzdaki viskozite ve onayı taşıyan bir yağla, az az ekleyip çubukla kontrol ederek tamamlanır. Fazla yağ da zararlıdır: seviye üst işareti belirgin biçimde geçerse dönen parçalar yağı köpürtebilir ve keçelere fazladan basınç binebilir. Böyle bir durumda fazlalık serviste alınmalıdır. Elinizde kılavuza uygun yağ yoksa tamamlamayı ertelemek yerine kısa sürede servise uğramak daha doğrudur.

Yağ ve filtre değişimi için yağ kontrolü ve değişimi sayfamıza bakabilirsiniz. Soğukta marşı zorlayan bir diğer etken aküdür (akü kaç volt olmalı); dizel araçlarda yakıt tarafı için mazot donması yazımıza göz atın.